Home › Edelpapegaai
Edelpapegaai: de papegaai met een groene man en een rode pop
De edelpapegaai (eclectus) heeft de spectaculairste kleuren van alle papegaaien: de man is smaragdgroen, de pop rood en blauw. Rustig, zelfstandig en een goede prater, past hij zich beter dan veel andere soorten aan een druk gezinsleven aan. Karakter, ondersoorten, bijzondere voeding, prijs en verzorging: alles over de edelpapegaai.
- Man of pop: het verschil
- 10 ondersoorten vergeleken
- Voeding rijk aan vers voer
De edelpapegaai in het kort
35–42 cm
Formaat
350 tot 550 g, afhankelijk van de ondersoort.
30–50 jaar
Levensverwachting
Met aangepaste voeding, rijk aan fruit en groente.
Oceanië
Herkomst
Indonesië, Nieuw-Guinea, de Salomonseilanden en Noord-Australië.
Karakter van de edelpapegaai
In het wild leeft de edelpapegaai vaak alleen of in kleine groepjes: hij is daardoor zelfstandiger dan de meeste papegaaien. Hij kan uren alleen spelen en verdraagt het beter dan een kaketoe als het gezin overdag werkt. Aaien zit niet in zijn natuur, maar hij went er graag aan. Zijn profiel, vergeleken met andere papegaaien als huisdier:
Poppen kunnen territoriaal en soms agressief worden, vooral rond hun kooi of in het broedseizoen. Mannen staan bekend als zachter en makkelijker te hanteren.
Kan een edelpapegaai praten?
Ja, het is een goede prater, met een heldere stem die vaak heel dicht bij de menselijke stem komt. Hij leert woorden en zinnen en doet geluiden in huis na. Mannen en poppen praten even goed. De leermethode is dezelfde als bij de grijze roodstaart: zie uw papegaai leren praten.
Past een edelpapegaai bij u?
Ideaal als u…
- 🥦 Elke dag vers fruit en verse groente kunt klaarmaken
- 🧘 Van een rustige, oplettende vogel houdt
- 🏡 Een huis of groot appartement hebt
- ⏰ Een groot deel van de dag thuis bent
Niet doen als u…
- 🌾 Alleen zaden of pellets wilt voeren
- 🤗 Een vogel zoekt die zich overal laat aaien
- 👂 Buren heel dichtbij hebt (rauwe kreten)
- 🐣 Nog geen ervaring met papegaaien hebt
Zijn bijzondere voeding is het belangrijkste criterium voordat u er een neemt.
Edelpapegaai man of vrouw: groen of rood
De edelpapegaai heeft het sterkste verschil tussen de seksen van alle papegaaien. Het verschil is zo groot dat natuuronderzoekers meer dan een eeuw lang dachten met twee verschillende soorten te maken te hebben.
| 🟢 Man | 🔴 Pop | |
|---|---|---|
| Verenkleed | Glanzend smaragdgroen | Felrood, vaak met blauwpaars |
| Onder de vleugels | Rood en blauw | Blauwpaars |
| Snavel | Oranje en geel („snoepjessnavel”) | Zwart |
| Karakter | Zachter, makkelijker | Uitgesprokener, soms territoriaal |
Goed nieuws voor toekomstige eigenaren: u ziet het geslacht van een edelpapegaai al in het nest, zodra de eerste veren verschijnen. Een DNA-geslachtsbepaling is niet nodig.
Welke edelpapegaai kiezen?
| Ondersoort | Formaat | Pop | Herkomst | Beschikbaarheid |
|---|---|---|---|---|
| Grote edelpapegaai (polychloros) | 37–40 cm | Rood, borst en buik blauwpaars | Nieuw-Guinea | ⭐ Veel gehouden |
| Vosmaeri | 38–42 cm | Felrood, paarse buik, gele staartpunt | Noord-Molukken | Vrij vaak te vinden |
| Salomon (solomonensis) | 33–36 cm | Als de grote edelpapegaai, maar kleiner | Salomonseilanden | Vrij vaak te vinden |
| Roratus | 35–38 cm | Rood, buik en rugband blauwpaars | Zuid-Molukken | Vrij zeldzaam |
| Cornelia | 37 cm | Helemaal rood, zonder blauw | Sumba | Zeldzaam |
| Riedeli | 33 cm | Rood zonder blauw, brede gele staartpunt | Tanimbar | Zeldzaam |
| Aruensis | 37–40 cm | Rood, blauwpaarse buik, duidelijke blauwe oogring | Aru-eilanden | Heel zeldzaam |
| Biaki | 34 cm | Rood, blauwpaarse buik, compact | Biak | Heel zeldzaam |
| Macgillivrayi | 40–42 cm | Rood, blauwpaarse buik, de grootste | Kaap York (Australië) | Heel zeldzaam |
| Westermani | 33 cm | Rood, blauwpaarse buik | Onbekend | ❓ Omstreden vorm |
De ondersoorten van de edelpapegaai
Er worden een tiental vormen onderscheiden, die vooral verschillen in formaat en in het verenkleed van de poppen (hoeveel blauw, kleur van de staartpunt). Recente indelingen groeperen ze in vier soorten:
- Eclectus roratus (Molukken): roratus, vosmaeri
- Eclectus cornelia (Sumba): pop helemaal rood
- Eclectus riedeli (Tanimbar): de kleinste
- Eclectus polychloros (Nieuw-Guinea en omgeving): polychloros, solomonensis, aruensis, biaki, macgillivrayi
Als eerste edelpapegaai is de grote edelpapegaai het makkelijkst te vinden bij fokkers; de Salomon, kleiner, is iets makkelijker te huisvesten. De mannen van alle ondersoorten zijn groen: het is de pop waaraan u ze herkent.
Elke kaart leidt naar de volledige beschrijving, met een tekening van het paar.
De meest gehouden ondersoorten
Grote edelpapegaai (polychloros)Nieuw-Guinea. Pop met blauwpaarse borst. De meest gehouden vorm.Bekijk de soort
VosmaeriNoord-Molukken. Groot, pop met gele staartpunt.Bekijk de soort
Salomon-edelpapegaaiSalomonseilanden. Een grote edelpapegaai in klein formaat.Bekijk de soort
RoratusZuid-Molukken. Nominaatvorm, pop met blauwpaarse buik.Bekijk de soort
De andere ondersoorten
CorneliaSumba. Pop helemaal rood, zonder blauw.Bekijk de soort
RiedeliTanimbar. De kleinste, brede gele staartpunt.Bekijk de soort
AruensisAru-eilanden. Verwant aan de grote edelpapegaai, zeldzaam.Bekijk de soort
BiakiEiland Biak. Klein en compact.Bekijk de soort
MacgillivrayiKaap York, Australië. De grootste van allemaal.Bekijk de soort
WestermaniHerkomst onbekend, omstreden vorm.Bekijk de soort
Wat kost een edelpapegaai? Prijs en papieren
Reken meestal op 1.200 tot 2.500 € voor een jonge edelpapegaai uit handopfok, afhankelijk van de ondersoort en de fokker; poppen zijn vaak iets duurder. De edelpapegaai is beschermd door CITES (bijlage II, in de EU bijlage B): hij hoort een gesloten pootring te hebben en met een koopbewijs dat de legale herkomst aantoont verkocht te worden.
Kooi, voer, dierenarts, opvang: bereken wat een edelpapegaai over zijn hele leven kost.
Kooi en speelgoed
Hij heeft een kooi nodig van minstens 100 × 60 × 120 cm, met een tralieafstand van 2 tot 2,5 cm en zitstokken van natuurhout van 25 tot 35 mm. Hij sloopt minder dan een kaketoe, maar knaagt en zoekt wel graag: verstop er stukjes fruit in. Zorg voor dagelijkse vrije vlucht en regelmatig een bad, waar hij dol op is.
Badderen en sproeien
Meerdere keren per week
Hij komt uit vochtige bossen en wordt graag nat.
Bijzondere voeding
Ideaal dagmenu, bijzondere behoeften, verboden voedsel en een voorbeelddag: onze complete voedingsgids.
De edelpapegaai heeft een langer spijsverteringskanaal dan andere papegaaien, aangepast aan een natuurlijk menu dat heel rijk is aan fruit, bloemen, nectar en vers groen. Hij verdraagt te rijk voer, kleurstoffen en te veel synthetische vitamines slecht.
60–70 %
Vers
Groente, fruit en gekiemde peulvruchten, elke dag.
20–30 %
Natuurlijke pellets
Zonder kleurstoffen of overdaad aan vitamines.
5–10 %
Zaden en noten
In kleine hoeveelheden, als beloning.
Een slecht gevoede edelpapegaai kan tics krijgen (met zijn poten tikken, met zijn vleugels slaan) of zichzelf plukken. Die problemen hangen vaak samen met te veel gekleurde pellets of toegevoegde vitamines. Kies voor vers voer en pellets zonder kleurstoffen.
NutriBird P15 Original
Pellets zonder kleurstoffen
De juiste keuze voor een edelpapegaai, naast het verse voer.
Onze pellets zonder kleurstoffenFruit en groente
De basis van zijn menu
Wortel, zoete aardappel, broccoli, paprika, papaja, granaatappel, vijg.
Bekijk de lijstZie ook welk fruit en welke groente u een edelpapegaai geeft en de lijst met verboden voedsel.
Gezondheid
Goed gevoed is de edelpapegaai sterk. Zijn zwakke punten hangen samen met voeding: zenuwtics (poten, vleugels), verenplukken, vitaminetekorten of -overschotten. Hij is ook gevoelig voor luchtweginfecties. Dof verenkleed of ongewoon gedrag is een reden om naar een vogeldierenarts te gaan. Zie ziekten bij papegaaien en ons dossier over verenplukken.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik een edelpapegaai man of vrouw?
Heel eenvoudig: de man is smaragdgroen met een oranje snavel, de pop is felrood, vaak met blauwpaars, en heeft een zwarte snavel. Het verschil is al te zien zodra de eerste veren verschijnen, zonder DNA-test.
Kan een edelpapegaai praten?
Ja, het is een goede prater met een heldere stem, vaak heel dicht bij de menselijke stem. Mannen en poppen kunnen veel woorden en zinnen leren.
Wat kost een edelpapegaai?
Reken meestal op 1.200 tot 2.500 € voor een jonge handopfok, afhankelijk van ondersoort en fokker. Poppen zijn vaak iets duurder dan mannen.
Hoe oud wordt een edelpapegaai?
Een edelpapegaai wordt in gevangenschap gemiddeld 30 tot 50 jaar, met aangepaste voeding die rijk is aan fruit en groente.
Wat eet een edelpapegaai?
Vooral vers voer: 60 tot 70 % groente, fruit en gekiemde peulvruchten, aangevuld met natuurlijke pellets zonder kleurstoffen en een beetje zaad. Zijn lange spijsverteringskanaal verdraagt te rijk voer en te veel vitamines slecht.
Is een edelpapegaai agressief?
De man is meestal zachtaardig. De pop kan territoriaal zijn, vooral rond haar kooi of in het broedseizoen. Regelmatige opvoeding en vrije vlucht buiten de kooi beperken dat gedrag.
Wat is het verschil tussen de grote edelpapegaai en de vosmaeri?
De grote edelpapegaai (polychloros) komt uit Nieuw-Guinea; zijn pop heeft een blauwpaarse borst en buik. De vosmaeri, uit de Noord-Molukken, is iets groter; zijn pop is feller rood met een gele staartpunt en onderkant, en de man is geler groen.