Home › Pionus
De pionus: een rustige, bescheiden papegaai, ideaal voor beginners
Minder luid dan een amazone, minder veeleisend dan een grijze roodstaart: de pionus is een van de makkelijkste papegaaien om mee samen te leven. Karakter, soorten, kooi, voeding en gezondheid: alles wat u moet weten voordat u deze Zuid-Amerikaanse papegaai, in Nederland en België nog weinig bekend, in huis haalt.
- Zijn karakter in één oogopslag
- De 8 pionussoorten
- Kooi, voer en gezondheid
De pionus in het kort
24–30 cm
Formaat
200 tot 300 g: een middelgrote, gedrongen papegaai met een korte staart.
25–40 jaar
Levensverwachting
Een maatje voor tientallen jaren: denk daar goed over na.
Amerika
Herkomst
Van Mexico tot Argentinië, in tropische bossen en in de Andes.
Karakter van de pionus
De pionus is een zachtaardige, rustige en zelfstandige papegaai. Hij houdt van gezelschap zonder er voortdurend om te vragen en kan zichzelf goed vermaken. Zijn profiel, vergeleken met andere papegaaien als huisdier:
Twee dingen verrassen nieuwe eigenaren. Eerst zijn piepende ademhaling, bijna astmatisch, als hij opgewonden of gestrest is: bij een pionus is dat normaal. Daarnaast een licht muskusachtige geur, typisch voor de soort en onschuldig.
Hij lijkt donker, maar in de zon toont de pionus prachtige blauwe, groene en bronzen glans. De rode vlek onder de staart hebben alle soorten gemeen.
Past een pionus bij u?
Ideaal als u…
- 🏢 In een appartement woont
- 🐣 Uw eerste papegaai neemt
- 🤫 Een rustige vogel zoekt
- 💼 Overdag werkt
- 👨👩👧 Een gezin hebt
Minder geschikt als u…
- 🗣️ Een echte prater wilt
- 🤹 Een uitbundige clown verwacht
- 🌈 Van felle kleuren droomt
Voor praten kijkt u beter naar de grijze roodstaart; voor een kleine clown naar de senegalpapegaai.
Pionus of conure: welke kiezen?
Pionussen en conures zijn twee Zuid-Amerikaanse papegaaien die vaak met elkaar vergeleken worden door wie een eerste vogel zoekt. Toch verschillen hun karakters sterk:
| Pionus | Conure | |
|---|---|---|
| Formaat | 24 tot 30 cm, gedrongen | 25 tot 30 cm, slank, lange staart |
| Geluid | 🔉 Bescheiden | 📢 Vaak luid (schelle kreten) |
| Karakter | Rustig, zelfstandig | Heel uitbundig, vraagt veel aandacht |
| Praten | Een paar woorden | Een paar woorden |
| Voor wie? | Appartement, werkend huishouden | Iemand die veel thuis is, tolerante buren |
Kort gezegd: kies de pionus voor rust, de conure als u een heel uitbundig maatje wilt en geluid u niet stoort.
De pionussoorten
Het geslacht Pionus telt acht soorten. Ze hebben allemaal de rode vlek onder de staart en de ring van naakte huid rond het oog. Elke kaart leidt naar de volledige soortbeschrijving.
Blauwkoppionus
Pionus menstruus, 28 cm, ook zwartoorpapegaai genoemd. Kop en hals felblauw, lichaam groen. De meest gehouden soort.
Bekijk de soort
Reichenows pionus
Pionus reichenowi, 28 cm. Verwant aan de blauwkop, met een blauwe buik. Soms als ondersoort ervan beschouwd.
Bekijk de soort
Roodsnavelpionus
Pionus sordidus, 28 cm. Olijfgroen verenkleed met blauwe glans, rode snavel.
Bekijk de soort
Maximiliaanpionus
Pionus maximiliani, 29 cm. Groen, blauwpaarse keel, geschubde kop. Staat bekend als heel lief.
Bekijk de soort
Witkoppionus
Pionus senilis, 24 cm. De kleinste, met witte kruin en bronzen schouders.
Bekijk de soort
Spikkelkoppionus
Pionus tumultuosus, 29 cm. Pruimkleurige kop met witte spikkels. Vogel uit de Andes, zeldzaam in gevangenschap.
Bekijk de soort
Bronsvleugelpionus
Pionus chalcopterus, 29 cm. Nachtblauw met bronzen vleugels en een roze keel.
Bekijk de soort
Bruine pionus
Pionus fuscus, 26 cm. Paarsbruin verenkleed, rode onderstaartdekveren. Bescheiden en weinig gehouden.
Bekijk de soort
Wat kost een pionus papegaai?
De prijs van een pionus hangt af van de soort, de leeftijd en de fokker: reken meestal op 500 tot 1.200 €. De blauwkoppionus is het betaalbaarst, zeldzame soorten (bronsvleugel, spikkelkop) zijn het duurst. Daarbij komt de startuitrusting: kooi, zitstokken, speelgoed en voer, zie onze startuitrusting voor een papegaai.
Kooi, voer, dierenarts, opvang: bereken wat een pionus over zijn hele leven kost.
- Papieren in orde: beschermde soort (CITES), vraag bij aankoop een koopbewijs met herkomst
- Gesloten pootring, het bewijs dat de vogel in gevangenschap geboren is
- Een fokker die u de vogels en hun leefomstandigheden laat zien
- Een gespeende jonge vogel, met de hand grootgebracht, voor een tammere papegaai
Wantrouw advertenties „pionus te koop” tegen een spotprijs en zonder papieren: daarachter zitten vaak wildvangvogels of zieke vogels.
Kooi en inrichting
Een pionus heeft een kooi nodig van minstens 80 × 60 × 90 cm, met een tralieafstand van 1,5 tot 2 cm. Hij is rustiger dan andere papegaaien, maar beweegt wel veel: hij heeft ruimte nodig om met zijn vleugels te slaan en dagelijks 2 tot 4 uur vrije vlucht buiten de kooi. Lees hoe u de kooi voor uw pionus kiest, of ga direct naar de kooi met twee niveaus die wij voor een pionus aanraden.
- Zitstokken van natuurhout van 18 tot 25 mm: onze aanbevolen set zitstokken
- Speelgoed om op te knagen en in te zoeken, geleidelijk geïntroduceerd
- Een badje of sproeien, meerdere keren per week
- Een rustig plekje: hij is gevoelig voor stress
Voeding van de pionus
Ideaal dagmenu, bijzondere behoeften, verboden voedsel en een voorbeelddag: onze complete voedingsgids.
Een pionus wordt snel te dik en krijgt een tekort aan vitamine A als hij te veel zaden eet. Zijn menu bestaat uit goede pellets, elke dag aangevuld met verse groente (wortel, paprika, zoete aardappel) en wat fruit, waar hij dol op is. Als basis raden we de NutriBird P15-pellets aan, onze nummer 1. Lees ons volledige dossier over de voeding van de pionus, en daarna onze gids over wat een papegaai mag eten.
Tropican
Pellets van hoge kwaliteit
De basis van zijn menu: compleet, met vitamines en uitgebalanceerd.
Bekijk op AmazonPsittacus
Pellets voor papegaaien
Een goed alternatief, door veel fokkers gebruikt.
Bekijk op AmazonKweek en opvoeding
Pionussen kweekt u het best door hun natuurlijke behoeften te respecteren: echte nestkasten, natuurlijke broedcycli en goed gevormde koppels. Lees onze tips over opvoeding en natuurlijke kweek van de pionus. Lastiger is de handopfok van pionussen: die vraagt ervaring en aangepast materiaal.
Pionussen worden weinig gekweekt: fokkers kiezen vaker voor de grijze roodstaart of de ara, die meer gevraagd worden. Jammer, want door zijn zachte karakter is hij een van de beste papegaaien als huisdier. Zijn bekendheid in Europa en Noord-Amerika dankt de pionus aan de Britse fokker John Stoodley, een pionier in de kweek van deze soort.
Gezondheid: waar u op let
Aspergillose
Luchtweginfectie
De pionus is er gevoelig voor: houd de kooi schoon en droog, en zaden droog bewaard.
Tekort aan vitamine A
Te veel zaden
Kies voor pellets en oranje groente: wortel, zoete aardappel, pompoen.
Overgewicht
Te weinig beweging
Eén keer per week wegen en elke dag vrije vlucht buiten de kooi.
Zijn piepende ademhaling is normaal als hij opgewonden is. In rust zijn een luidruchtige ademhaling, een wippende staart of opgezette veren een reden om naar een vogeldierenarts te gaan. Lees ons dossier over ziekten bij pionussen.
Herkomst en verspreiding
| Soort | Landen |
|---|---|
| Blauwkoppionus | Brazilië, Bolivia, Colombia, Frans-Guyana, Guyana, Suriname, Peru |
| Roodsnavelpionus | Venezuela, Colombia, Peru, Bolivia |
| Maximiliaanpionus | Brazilië, Bolivia, Paraguay, Argentinië |
| Spikkelkoppionus | Peru, Andes |
| Witkoppionus | Mexico, Midden-Amerika tot Panama |
| Bronsvleugelpionus | Venezuela, Colombia, Peru |
| Bruine pionus | Venezuela, Guyana, Frans-Guyana, Suriname, Brazilië |
Veelgestelde vragen
Is een pionus een goede papegaai voor beginners?
Ja, het is een van de beste keuzes als eerste papegaai: rustig, weinig luid, aanhankelijk zonder opdringerig te zijn en in staat zichzelf te vermaken. Hij heeft wel een grote kooi nodig, dagelijkse vrije vlucht en gevarieerde voeding.
Kan een pionus praten?
Een beetje. Een pionus kan een paar woorden en korte zinnen leren, vaak met een hese stem. Het is geen grote prater: vindt u praten heel belangrijk, dan is de grijze roodstaart veel getalenteerder.
Maakt een pionus veel lawaai?
Nee, het is een van de stilste papegaaien. Hij laat zich vooral ’s ochtends en ’s avonds horen, zonder de krachtige kreten van amazones of kaketoes. Daardoor is hij geschikt voor een appartement.
Waarom ademt mijn pionus zo luidruchtig?
Een piepende ademhaling bij opwinding of stress is normaal en typisch voor pionussen. Houdt het in rust aan, of wipt zijn staart mee met elke ademhaling, ga dan naar een vogeldierenarts: het kan op een luchtweginfectie wijzen.
Hoe oud wordt een pionus?
Een pionus wordt in gevangenschap gemiddeld 25 tot 40 jaar, met uitgebalanceerde voeding, een geschikte kooi en regelmatige controles bij een vogeldierenarts.
Welke kooi voor een pionus?
Een kooi van minstens 80 × 60 × 90 cm, met een tralieafstand van 1,5 tot 2 cm, meerdere zitstokken van natuurhout van 18 tot 25 mm dik en wat speelgoed om op te knagen en in te zoeken.
Wat kost een pionus papegaai?
Reken meestal op 500 tot 1.200 €, afhankelijk van soort, leeftijd en fokker. De blauwkoppionus is het betaalbaarst. Hij hoort een gesloten pootring te hebben en met papieren over zijn herkomst verkocht te worden.
Pionus of conure: welke kiezen?
De pionus is rustiger, stiller en zelfstandiger: ideaal in een appartement of als u werkt. De conure is uitbundiger, maar vaak luid, met schelle kreten. Beide kunnen een paar woorden leren.